AI Görünürlük Takibi Motora Göre Nasıl Değişir?

Yazar: Ömer Cenk Tokgöz · Yayın:

AI Görünürlük Takibi Motora Göre Nasıl Değişir?

ChatGPT, Gemini, Google AI Overviews, AI Mode, Perplexity ve Claude web'e nasıl bakıyor, kaynağı nasıl gösteriyor? B2B SaaS için motor başına takip.

Kısa cevap: "AI'da görünürlük" tek bir yer değil. ChatGPT, Gemini, Google AI Overviews, Google AI Mode, Perplexity ve Claude web'e farklı yollardan bakıyor ve kaynakları farklı biçimde gösteriyor. Bu yüzden takip de motor başına kurulur. Her motor için şu dört şeyi ayrı kaydedin: motor o cevapta web'e baktı mı, kaynak gösterdi mi, hangi tarayıcısı sitenize erişebiliyor ve bir değişiklik ne zaman yansıyabilir? Botfusions bugün ChatGPT, Gemini, Google AI Overviews, Google AI Mode ve Perplexity'yi ölçüyor. Claude bizim ölçüm setimizde yok.

B2B SaaS pazarlama ekipleri çoğu zaman "AI bizi öneriyor mu?" diye tek bir soru sorar. Bu sorunun her motor için ayrı bir cevabı var. Aynı sorunun motorlar arasında neden farklı cevaplandığını markanın neden bazen görünüp bazen görünmediğini anlattığımız yazıda ele aldık. Bu yazı başka bir şeye bakıyor: her motorda neyi kaydedebilirsiniz ve takip planı bu yüzden nasıl değişir?

Aşağıdaki motor davranışlarının hepsini üreticilerin kendi belgelerinden aldık. Belgede bulamadığımız bir davranışı yazmadık.

1. Önce motor setini yazın

Takibin ilk kuralı, hangi motorların ölçüldüğünü her raporda yazmaktır. Bizim ölçüm paketimiz bugün beş yüzeyi kapsıyor: ChatGPT, Gemini, Google AI Overviews, Google AI Mode ve Perplexity. Claude bu standart pakette yok. Ölçülmeyen bir motor için oran yazmıyoruz, çünkü "sıfır" ile "ölçülmedi" aynı şey değildir. Ayrıntılar metodoloji sayfamızda.

Bir not: 476 cevaplık ajans ölçümümüz (29 Ekim 2026) Perplexity setimize girmeden önce yapıldı. O ölçüm dört motorla koştu. Farklı motor setleriyle yapılmış iki ölçümü yan yana koymayın.

2. ChatGPT: arama tarayıcısı kapıyı açar

OpenAI, tarayıcı belgelerinde üç ayrı ajan tanımlıyor. OAI-SearchBot, sitelerin ChatGPT'nin arama özelliklerinde gösterilmesi için kullanılıyor. OAI-SearchBot'u engelleyen siteler ChatGPT arama cevaplarında gösterilmiyor, yalnızca gezinme bağlantısı olarak çıkabiliyor. ChatGPT-User, bir kullanıcı soru sorduğunda sayfayı ziyaret eden ajan. OpenAI, bu ajanın web'i otomatik taramadığını ve kullanıcı başlattığı için robots.txt kurallarının uygulanmayabileceğini yazıyor. GPTBot ise eğitim için içerik toplayan tarayıcı.

OpenAI ayrıca robots.txt değişikliğinden sonra arama sonuçlarının uyum sağlamasının yaklaşık 24 saat sürebileceğini yazıyor.

OpenAI'ın API web arama belgeleri, modelin isteğe göre web'de arama yapıp yapmayacağına kendisinin karar verebildiğini anlatıyor. Aynı belgeye göre modelin baktığı kaynak sayısı, cevapta gösterdiği kaynak sayısından çoğu zaman fazla. Bu belge ChatGPT arayüzünü değil, geliştirici API'sini anlatıyor. Yine de takip için yararlı bir ayrım veriyor: okunan sayfa ile kaynak gösterilen sayfa aynı liste değil.

Takipte ne değişir: robots.txt dosyanızda OAI-SearchBot'un izinli olduğunu kontrol edin. Her ChatGPT cevabı için cevabın bağlantı içerip içermediğini ayrı kaydedin. Bağlantısız bir cevapta kaynak gösterme sinyali zaten oluşmaz.

3. Google AI Overviews ve AI Mode: arama dizini temel

Google, AI özellikleri belgesinde bir sayfanın AI Overviews ya da AI Mode'da destekleyici bağlantı olarak görünmesi için dizinde olması ve Google Arama'da snippet ile gösterilmeye uygun olması gerektiğini yazıyor. Ek bir teknik şart ya da özel bir optimizasyon olmadığını da belirtiyor. Bu iki yüzey, bir soruyu alt konulara bölüp birden çok ilgili arama yapabiliyor ("query fan-out").

Google'ın belgesindeki üç ayrıntı takibi doğrudan etkiliyor:

  • AI Overviews yalnızca klasik aramaya bir şey kattığı durumlarda gösteriliyor. Özet çıkmayan bir arama, markanızın düştüğünü göstermez. O arama ölçümün paydasından çıkmalıdır.
  • AI Mode ve AI Overviews farklı modeller ve teknikler kullanabildiği için gösterdikleri cevaplar ve bağlantılar farklı olabiliyor. İkisini tek bir "Google" satırında toplamayın.
  • Bu özelliklerden gelen trafik, Search Console'da Performans raporunun "Web" arama türü içinde raporlanıyor.

Google'ın AI Mode yardım sayfası da iki ayrıntı ekliyor. AI Mode, bir AI cevabına yeterince güvenmediğinde bir dizi web bağlantısı gösterebiliyor. En iyi deneyim için arama geçmişinin ve kişiselleştirilmiş önerilerin açık olmasını öneriyor. Yani oturum açık bir hesapla yapılan kontrol, temiz bir oturumla yapılan kontrolle aynı sonucu vermeyebilir.

Takipte ne değişir: önce sayfalarınızın dizinde olduğunu ve snippet engeli taşımadığını doğrulayın. AI Overviews ve AI Mode'u ayrı motor olarak raporlayın. Özet çıkmayan aramaları ayrıca sayın.

4. Gemini: kaynak her cevapta yok

Google'ın Gemini yardım sayfası, Gemini uygulamalarının bazen cevabın içinde ve altında kaynaklar ile ilgili içerik gösterdiğini yazıyor. Kaynaklar düğmesi cevabın altında ya da metnin içinde yer alabiliyor. Aynı sayfa, her cevabın ilgili bağlantı ya da kaynak içermediğini de belirtiyor.

Takipte ne değişir: Gemini'de kaynak gösterme sinyali her cevapta oluşmayabilir. Bu motorda anılma ve konumu ana sinyal olarak okuyun. Kaynak gösterilen cevapları ayrıca sayın, ama kaynağın yokluğunu tek başına kötü bir işaret saymayın.

5. Perplexity: her cevapta numaralı kaynak

Perplexity'nin yardım merkezi, aracın interneti gerçek zamanlı aradığını ve her cevabın orijinal kaynaklara bağlanan numaralı alıntılar içerdiğini yazıyor. Perplexity'nin tarayıcı belgeleri ise iki ajan tanımlıyor. PerplexityBot, siteleri Perplexity arama sonuçlarında göstermek ve bağlantı vermek için kullanılıyor ve Perplexity bu ajana robots.txt'te izin verilmesini öneriyor. Perplexity-User ise kullanıcının sorusunu cevaplamak için sayfa çekiyor ve kullanıcı istediği için robots.txt kurallarını genellikle uygulamıyor.

Takipte ne değişir: Perplexity, kaynak gösterme sinyalinin en zengin okunduğu motor. Her cevabın numaralı kaynak listesini kaydedin. Sitenizin hangi sayfasının, hangi soruda, kaçıncı kaynak olarak geçtiğine bakın. robots.txt dosyanızda PerplexityBot'un izinli olduğunu kontrol edin.

6. Claude: cevap web aramasıyla mı geldi?

Claude bizim ölçüm setimizde yok. Bu bölüm, Claude'u kendiniz takip etmek isterseniz neye dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyor.

Anthropic'in web arama yardım sayfası, Claude'un cevaplarını canlı web içeriğine dayandırmak için bir arama aracı kullandığını yazıyor. Web aramasıyla verilen cevaplar kaynak alıntıları içeriyor. Sayfa iki durum anlatıyor. Klasik deneyimde web araması sohbet içinden açılıyor; Team ve Enterprise planlarında önce bir yöneticinin bunu çalışma alanı için açması gerekiyor. Yeni Claude deneyiminde ise ayrı bir web araması düğmesi yok ve Claude, gerektiğinde web'de kendisi arıyor. Anthropic'in tarayıcı sayfası da üç ajan tanımlıyor: eğitim için ClaudeBot, kullanıcı isteğiyle sayfa çeken Claude-User ve arama sonuçlarının kalitesini artırmak için web'i tarayan Claude-SearchBot. Anthropic, Claude-SearchBot'u engellemenin sitenin arama sonuçlarındaki görünürlüğünü azaltabileceğini yazıyor.

Takipte ne değişir: Claude'u ölçüyorsanız, her cevabın web aramasıyla gelip gelmediğini kaydedin. En kolay işaret, cevapta kaynak alıntısı olup olmadığıdır. Web aramasıyla gelen cevap ile aramasız cevap aynı türden değildir. Hangi deneyimi ve planı kullandığınızı da not edin.

7. Motor başına özet

Motor Web'e bakış (üretici belgesine göre) Kaynak gösterimi Siteye erişen tarayıcı Botfusions ölçüyor mu
ChatGPT Arama özelliklerinde OAI-SearchBot ile Arama yapılan cevapta satır içi kaynak (API belgesi) OAI-SearchBot, ChatGPT-User Evet
Google AI Overviews Google dizini, query fan-out Destekleyici bağlantılar Google Arama dizini Evet
Google AI Mode Google dizini, query fan-out Bağlantılar, düşük güvende bağlantı listesi Google Arama dizini Evet
Gemini Kaynaklar bazı cevaplarda Kaynaklar düğmesi, her cevapta değil Belgede yazmıyor Evet
Perplexity Gerçek zamanlı arama Her cevapta numaralı kaynak PerplexityBot, Perplexity-User Evet
Claude Klasik deneyimde açılırsa, yeni deneyimde gerektiğinde Arama cevaplarında alıntı Claude-SearchBot, Claude-User Hayır

ChatGPT satırındaki kaynak bilgisi OpenAI'ın API belgesine dayanıyor, ChatGPT arayüzüne değil. Google satırları için Google'ın belgesindeki dizin ve snippet şartı geçerli.

Takip planına etkisi

  1. Motor setini sabitleyin ve yazın. Her raporda hangi motorların ölçüldüğü görünsün.
  2. Tarayıcı erişimini bir kez kontrol edin. robots.txt dosyanızda OAI-SearchBot ve PerplexityBot'un izinli olduğunu, sayfalarınızın Google dizininde olduğunu doğrulayın. Claude'u da hedefliyorsanız Claude-SearchBot'u ekleyin.
  3. Kaynak sinyalini motor başına yorumlayın. Perplexity'de her cevapta kaynak beklenir. Gemini'de her cevapta kaynak yoktur. ChatGPT'de model aramaya gerek görmezse cevapta web kaynağı olmaz.
  4. Google'ın iki yüzeyini ayırın. AI Overviews ve AI Mode ayrı satır olsun. Özet çıkmayan aramaları ayrıca sayın.
  5. Oturum koşulunu kaydedin. Giriş yapılmış mı, arama geçmişi açık mı, Claude cevabı web aramasıyla mı verdi?

İzleme akışının tamamı için AI görünürlük izleme rehberimize bakın. Bu ölçümü motor başına sizin yerinize yürütmemizi isterseniz GEO hizmeti sayfamız burada.

Bu yazının sınırları

Motor davranışlarını 13 Kasım 2026'da üreticilerin kendi belgelerinden okuduk. Bu ürünler sık güncelleniyor ve belgeler değişebilir. ChatGPT arayüzünün kaynakları nasıl gösterdiğini OpenAI'ın kendi yardım sayfasından doğrulayamadık, bu yüzden o konuda bir şey yazmadık. Tazelik konusunda üreticilerin yazdığı şey sınırlı: Perplexity gerçek zamanlı aradığını, OpenAI robots.txt değişikliğinin yaklaşık 24 saatte yansıdığını, Google ise dizinde olma şartını yazıyor. Sayfanızın bir cevaba ne kadar sürede girdiğini ancak kendi ölçümünüzle görebilirsiniz.

Kaynaklar

Ömer Cenk Tokgöz

Ömer Cenk Tokgöz — Botfusions Kurucusu

Botfusions kurucusu; Üretken Motor Optimizasyonu (GEO) ve yapay zeka / cevap motoru görünürlüğüne odaklanır. AI Görünürlüğü metodolojisinin yazarıdır.

Yazar profili ve uzmanlık alanları → · Editoryal standartlar →

İlgili Yazılar

Tüm Yazılar